براي كنترل نگاه از گناه راهكارهايي وجود دارد كه مهم ترين آن ها عبارتند از:
1ـ خداباوري: اعتقاد به خدا و يقين داشتن به اين كه انسان در محضر خدا است و خدا ناظر بر تمام احوال و درون آدمي است، به انسان كمك مي كند نگاه خود را كنترل نمايد . امام صادق (ع) مي فرمايد : «فرو بستن چشم از گناه ميسر نيست مگر اين كه انسان عظمت و جلال پروردگار را در قلبش مشاهده كرده باشد.»

از امام علي(ع) سؤال شد: توانايي بر كنترل چشم چگونه حاصل مي شود؟ حضرت فرمود: «اين كه خود را تحت قلمرو سلطان آگاه از همه مسائل بداني و تسليم او باشي.» بقیه را در ادامه مطلب مطالعه بفرمایید

2 ـ توجه به آثار فرو بستن چشم: اگر انسان بداند كنترل نگاه چه آثار و بركاتي دارد ، قطعاً بر ادامه آن تشويق خواهد شد.
آثار و فوائدي كه بر چشم پوشي مترتب است عبارتند از :
الف) راحتي دل : كسي كه چشمش را فرو بندد، دلش را آرام كرده است.
با چشم چراني انسان احساس آرامش نمي كند، زيرا احساسات و غرايز شهواني تمام ناشدني و سيري ناپذير است و نفس اماره انسان را به بدي و زشتي هر چه بيشتر وادار مي كند.
امام علي (ع) مي فرمايد : «كسي كه چشم فرو بندد، دلش را صفا داده است.» (2)
ب) كشف حقايق : رسول اكرم(ص) مي فرمايد : «چشمتان را فرو بنديد تا عجائبي را ببينيد.» (3)
ج) شيريني عبادت را حس كردن : پيامبر اسلام (ص) مي فرمايد : «مسلماني چشم خود را از زن نامحرم فرو نمي بندد مگر آن كه خداوند شيريني عبادتش را در دل او ايجاد مي كند.» (4)
د) تزويج حورالعين : امام صادق (ع) مي فرمايد: «كسي كه نگاهش به زن نامحرمي بيفتد ، پس چشمش را به سوي آسمان افكند و يا نگاهش را فرو بندد ، خداود حورالعين را به ازدواج او در مي آورد.» (5)
3 ـ توجه به عواقب چشم چراني: كسي كه بداند چشم چراني چه پيامدهاي ناگواري دارد ، قطعاً به ضرر خود اقدام نخواهد كرد و نگاهش را كنترل خواهد كرد. رسول اكرم (ص) مي فرمايد: «كسي كه چشمش را از حرام پر كند ، خداوند روز قيامت چشمش را از آتش پر خواهد كرد، مگر آن كه توبه كند و برگردد.» (6)
در روايت ديگر مي فرمايد: «نگاه تيري از تيرهاي مسموم شيطان است.» (7)
حضرت مسيح فرمود: «از نگاه به نامحرم بپرهيزيد كه بذر شهوت و رشد دهندة فسق است». (8)
4 ـ طرد افكار شيطاني : براي كنترل نگاه ، بايد انديشه را از نفوذ افكار شيطاني دور نگه داشت، زيرا گام نخست در انحراف، فكر كردن درباره آن است. امام علي (ع) مي فرمايد: «كسي كه در اطراف گناه بسيار بينديشد ، سرانجام به آن گناه كشيده خواهد شد.» (9)
5 ـ پرهيز از عوامل تحريك زا: تخيلات تحريك كننده ، رفت و آمد در جاهايي كه نامحرم است ، گفت و گو با نامحرم ، ديدن فيلم ها و عكس هاي مبتذل ، زمينه را براي چشم چراني فراهم مي كند.
6 ـ دقت در دوست يابي : بررسي ها نشان مي دهد كه نوجوانان ، اولين قدم هاي انحراف و تباهي را به كمك دوستان ناباب برداشته ، سپس در سراشيبي سقوط قرار گرفته اند. (10)
آلودگي و انحراف، به سرعت از طريق دوستان نااهل به افراد پاك و سالم سرايت مي كند و چشم چراني از اين قاعده مستثنا نيست.
امام علي (ع) مي فرمايد : «از معاشرت با مردم فاسد بپرهيزيد كه طبيعت تو ، ناخودآگاه ناپاكي را از طبع آن ها سرقت مي كند.» (11)
7 ـ ازدواج : يكي از راه هاي مؤثر در كنترل نگاه ، ارضاي صحيح غريزه جنسي از طريق ازدواج است . رسول خدا (ص) مي فرمايد : «اي گروه جوانان ! هر يك از شما كه قدرت ازدواج دارد ، حتماً اقدام كند ، زيرا اين بهترين وسيله است كه چشم را از نگاه هاي آلوده و عورت را از بي عفتي محافظت مي كند.» (12)
8ـ تقويت اراده : چشم چراني اگر به صورت عادت درآمده باشد ، همچون خصايص طبيعي و ذاتي ، دامنه دار و پر نفوذ مي گردد و به منزله طبيعت دوم در مي آيد . در اين حال رهايي از اين عادت ناپسند، نياز به تصميم و عزمي راسخ دارد. آن چه در شروع كار مهم است ، خواستن و انگيزه داشتن است . براي مبارزه با چشم چراني بايد دو كار انجام گيرد:
الف ) به خواسته نفس پاسخ مثبت داده نشود ،
ب) عادت پسنديده اي جايگزين گردد و خود را به كارهاي پسنديده مانند مطالعه كتاب و ورزش مشغول سازد.

پي نوشت:
 

1 ـ بحارالأنوار ، ج101 ،ص 41.
2. ميزان الحكمه ، ج4 ، ص 3289.
3. بحارالانوار ، ج101.
4. ميزان الحكمة ، همان ، ص 3292.
5. همان.
6. بحارالانوار ، ج73 ، ص 334.
7. همان ، ج101 ، ص 38.
8. همان‌، ص 42.
9. غررالحكم ،ج5 ، ص 321.
10. محمد علي سادات ، راهنماي پدران و مادران ،ج1 ، ص 99.
11. ابن ابي الحديد ، شرح نهج البلاغه ، ج20 ، ص 272.
12. مكارم الاخلاق ، ص 10.